De Europese Bodemmonitoringswet (SML) is in aantocht, en standaardisatie speelt een cruciale rol bij de invoering ervan.
Bij Antonie geloven we sterk in deze verbinding tussen wetgeving, praktijk en innovatie. Onze missie: de bodemgegevens van morgen bruikbaar maken voor de beleidskeuzes van vandaag.

In juli 2024 organiseerde het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek (JRC) van de Europese Commissie een belangrijke bijeenkomst in Ispra, Italië. Het doel: de gegevens over bodemverontreiniging in heel Europa op elkaar afstemmen, als voorbereiding op de komende Bodemmonitoringswet (SML). Dit evenement bracht verschillende grote Europese onderzoeksprojecten samen — waaronder SOILWISE, ISLANDR, ARAGORN en EDAPHOS — en trok experts aan zoals Frank Lamé, voorzitter van CEN/TC 444.

CEN/TC 444 – Milieukarakterisering van Vaste Matrices (waaronder bodem) is verantwoordelijk voor het ontwikkelen en bijhouden van Europese normen, wat gebeurt in nauwe samenwerking met ISO/TC 190 – Bodemkwaliteit. Momenteel beheert CEN/TC 444 zo'n 190 Europese normen, waarvan er ongeveer 130 (ook) belangrijk zijn voor de bodem.

De bijeenkomst leidde tot een JRC-rapport * waarvan de voorzitter van CEN/TC 444 mede-auteur is. Het rapport onderstreept het belang van Europese standaardisatie, die aansluit bij de Bijlagen I en II van de Bodemmonitoringswet. Bijlagen I en II beschrijven de bodemkenmerken die de EU-lidstaten moeten controleren en verwijzen daarvoor naar – deels verouderde – ISO-normen. De gedachte hierachter is dat deze methoden eerder zijn gekozen in het Land Use and Coverage Area frame Survey (#LUCAS) -programma. Omdat het belangrijk is om in volgende meetrondes dezelfde methode te gebruiken om te voorkomen dat meetverschillen optreden, is de verwijzing naar deze ISO-normen in de wet begrijpelijk. Tegelijkertijd mag dit de toepassing van modernere methoden niet in de weg staan; zeker niet wanneer er gelijkwaardige Europese normen bestaan. Daarom staat er nu in Bijlage II van de wet: "Als er een CEN-methode beschikbaar is, heeft deze de voorkeur boven de referentiemethode. In dat geval wordt de oorspronkelijke referentiemethode als een gelijkwaardige methode beschouwd."

Dit benadrukt het belang van het werk van CEN/TC 444 en de noodzaak van een nauwe band tussen CEN/TC 444, de Europese Commissie, het JRC en de Europese bodemprojecten. Want hoewel er al zo'n 130 Europese standaardmethoden beschikbaar zijn, moeten er nog steeds onderwerpen worden aangepakt. Denk aan een standaard voor het meten van PFAS in de bodem, die naar verwachting eind dit jaar of begin 2026 wordt gepubliceerd. Een belangrijk punt bij het maken van normen, ook voor de wet, is dat een norm 'geschikt moet zijn voor het doel'. Dit betekent dat het beleidsdoel waarvoor een methode wordt gebruikt, goed moet worden vertaald naar de juiste technische eisen van de norm. Is een heel nauwkeurige en dure methode bijvoorbeeld wel nodig als de resultaten alleen worden gebruikt om een globaal beeld van de bodemkwaliteit te krijgen, of juist andersom? Dit vraagt om overleg en samenwerking tussen de Europese Commissie, het JRC, Europese bodemprojecten waarin nieuwe methoden worden ontwikkeld, en CEN/TC 444.

Van onze kant zetten we ons volledig in om hiervan een succes te maken!

🔗 Lees hier het volledige JRC-rapport: